NGHIÊN CỨU TƯ TƯỞNG VÀ TÁC PHẨM HỒ CHÍ MINH

(LLCT)  - Hồ Chí Minh khai thác di sản tư tưởng Nho giáo trong bối cảnh bản thân hệ thống tư tưởng Nho giáo bất lực trước việc cung cấp công cụ để nhận thức và luận giải hiện thực xã hội Việt Nam vốn đã biến đổi sâu sắc từ giữa thế kỷ XIX trước sự xâm lược của thực dân phương Tây, xâm nhập của văn hóaphương Tây.Hồ Chí Minh khai thác di sản tư tưởng Nho giáo trên nền tảng thế giới quan, phương pháp luận duy vật biện chứng mácxít, trên cơ sở vốn văn hoá phương Tây phong phú, và luôn gắn liền việc khai thác các di sản tư tưởng - văn hoá, với thực tiễn giải phóng và phát triển đất nước, với việc giải quyết những vấn đề mà thực tiễn đặt ra. Sinh ra trong gia đình có truyền thống Nho học, Hồ Chí Minh có một quá trình tiếp biến Nho giáo rất căn bản và có hệ thống: từ tiếp thu di sản Nho học từ người cha, đến học tập các thầy đồ nổi tiếng một thời như Hoàng Phan Quỳnh, Vương Thúc Quý, Trần Nhân, v.v..; từ việc học tập qua trao đổi với các nhà nho thế hệ cha chú như Phan Bội Châu, ...

Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh, Lãnh tụ kính yêu của nhân dân Việt Nam, vị anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới đã để lại một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về cách mạng Việt Nam, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, trong đó có những hạt nhân tư tưởng của Phật giáo vào hoàn cảnh Việt Nam.   Nghiên cứu tư tưởng, quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chúng ta thấy Người:“Đã gạn lọc, kế thừa, cách mạng hóa những hạt nhân hợp lý trong triết lý đạo Phật, nhất là triết lý đề cao nếp sống đạo đức trong sáng, chủ trương bình đẳng, yêu thương đồng loại, chống điều ác. Người đã nâng nó lên thành ngọn lửa hun đúc cho truyền thống yêu nước, nhân ái của dân tộc, động viên khích lệ đồng bào theo đạo Phật đồng lòng xây dựng đất nước”(1). Đó là:   Lòng yêu thương con người, quên mình vì mọi người    Trong giáo lý đạo Phật, “từ bi” là ước vọng mãnh liệt nhổ ...

Giữa lúc cuộc Chiến tranh Thế giới thứ nhất đang diễn ra ác liệt, tình hình ở Đông Dương có nhiều biến động, Nguyễn Tất Thành từ Anh trở lại Pháp vào khoảng cuối năm 1917. Vì Người cho rằng Paris luôn là trung tâm của Châu Âu, những diễn biến chính trị sẽ dồn về Paris - quê hương của Công xã Paris 1871. Hơn thế nữa Paris lúc này đang tập trung nhiều người Việt Nam yêu nước sinh sống trong đó có những người Nguyễn Tất Thành rất kính trọng như Phan Chu Trinh, Phan Văn Trường, Nguyễn Thế Truyền. Người sống và hoạt động ở đây cho đến năm 1923. Ngôi nhà số 9, ngõ hẻm Com Poăng (Pari), nơi Người trọ từ năm 1920 đến năm 1923 Trong thời gian ở Pháp, Nguyễn Tất Thành đã từng rất nhiều lần chuyển chỗ ở. Lúc đầu Người ở phố Charonne trong một thời gian ngắn; từ ngày 7 đến ngày 11 tháng 6 năm 1919 ở nhà số 10, phố Stokholm; ngày 12 tháng 6 năm 1919 chuyển đến ở tại nhà số 56 phố Monsieur le Prince; vào tháng 7 năm 1919 ở nhà số 6, phố Villa des Gobelins, quận 13; ngày 14 tháng 7 nă...

A . MỞ ĐẦU Hồ Chí Minh đã đi xa gần 50 năm, thế giới đã có nhiều thay đổi to lớn. Nhân loại đang sống trong kỉ nguyên tòan cầu hóa với sự phát triển như vũ bão của nền kinh tế tri thức và cuộc cách mạng khoa học công nghệ. Tuy nhiên, tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn nguyên giá trị thời đại. Nói đến Hồ Chí Minh là nói đến những điểm tương đồng, mẫu số chung của nhân loại dù trong thời giải giáp chế độ thực dân, giải phóng thuộc địa hay trong công cuộc kiến thiết đất nước, xây dựng xã hộ mới, dù trong thời kì “ chiến tranh lạnh ” hay trong thế giới toàn cầu hóa. Rõ ràng là trong thế giới ngày này khó tìm ra một nhân vật “ trở thành huyền thoại ngay khi còn sống ” , một con người hội đủ cả khát vọng của các dân tộc dù màu da, tiếng nói, chủng tộc, tôn giáo, văn hóa khác nhau… Chủ tịch Hồ Chí Minh là linh hồn, là ngọn cờ chói lọi lãnh đạo toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đoàn kết một lòng, chiến đấu anh dũng, viết nên những trang sử vẻ vang nhất của tổ quốc. Tư tưởng Hồ Chí Minh là...